Zo maak je een cover voor je proefschrift

Je wilt dat de cover van je proefschrift er netjes uitziet, maar maakt hem ook het liefst zelf. Dat kan! Een cover maken is niet heel ingewikkeld, maar er zijn veel dingen waarmee je rekening mee moet houden. In dit artikel laat ik je stap-voor-stap zien hoe ik een cover maak, zodat jij het zelf kunt doen.

Waar begin je?

Voordat ik een een cover maak vraag ik eerst of je al een idee hebt of een voorbeeld van wat je mooi vindt. Heb je dat nog niet?

Bedenk dan eerst wat je op je cover wilt laten zien. Kijk eens naar andere proefschriften. Wat voor covers zijn er binnen jouw vakgebied en vakgroep gemaakt? Wat vind je wel en niet mooi?

  • Kan je de kern van je onderzoek laten zien met een afbeelding of figuur? Of kan je de kern laten zien op een metaforische of abstracte manier?
  • Is er een 3D-model dat je kunt gebruiken of bewerken?
  • Kan je een afbeelding gebruiken van je opstelling of iets waarmee je werkt? Of een detail daarvan?
  • Zijn er kleuren en/of kleurcombinaties die je mooi vindt? Bepaalde lettertypen?

Het is handig om een overzicht van je wensen te maken, zodat je dat kan gebruiken bij het maken van je cover. Ter voorbeeld ende referentie.

Wat wil je eigenlijk maken?

Je weet hoe je cover er ongeveer uit moet zien, maar wat wil je eigenlijk maken? Wat verwacht een drukker dat je aanlevert? En welke informatie heb je daarvoor nodig?

Ik leg het je allemaal uit. Eerst gaan we je informatie verzamelen en structureren.

Wat zet je op de cover van een proefschrift?

Op een cover staat meestal:

  • De titel van het onderzoek
  • Je volledige voornaam en achternaam
  • Het logo van je universiteit
  • Eventueel een ISBN-barcode
  • Een afbeelding als achtergrond

Indeling

De cover van je proefschrift en de inhoud (het binnenwerk) lever je apart van elkaar aan bij de drukker. De drukker wil graag je cover op één pagina:

  • Links de achterkant
  • Rechts de voorkant
  • En in het midden de rug
Indeling proefschrift cover voor drukken

Dat lijkt misschien gek, omdat je gewend bent van links naar rechts te werken, maar sla maar eens een boek open en kijk dan naar de kaft. Links de achterkant, dan de rug en rechts de voorkant. 🤯

De titel en je naam staan op de voorkant. Je universiteit en ISBN-barcode op de achterkant en op de rug nogmaals je titel en je naam.

Formaat

Het standaardformaat van een proefschrift is 17 x 24 centimeter, maar dat is natuurlijk maar één kant. De drukker wil graag de voorkant, rug en achterkant op een pagina.

Hoe groot is de cover van een proefschrift?
Hoe groot is de cover van een proefschrift?
  • Breedte: 34 centimeter (2 x 17 cm) + breedte rug
  • Hoogte: 24 centimeter

Afloop

Afloop

De drukker drukt jouw cover op een groot vel papier en snijdt het dan in het juiste formaat. Het snijden gebeurt vaak met machines, maar die hebben hele kleine afwijkingen. Waardoor er niet precies op de rand wordt gesneden. Daardoor krijg je onbedrukte stukjes bij de rand.

De oplossing hiervoor is om je cover aan alle kanten een paar millimeter groter te maken. Die extra paar millimeter die je toevoegt aan elke kant heet ‘afloop’ of ‘bleed’ (in het Engels). De afloop is vaak 3 of 5 millimeter.

Rugdikte

De rugdikte is afhankelijk het aantal bladzijden, het soort papier en de bindwijze. Het handigst is om pas te beginnen aan het maken van je cover als het aantal bladzijden vastligt, omdat aanpassen van de rugdikte ervoor zorgt dat je alle onderdelen op de rug en voorkant opnieuw moet uitlijnen.

Portable Document Format (PDF)

Drukkers hebben een voorkeur voor PDF-bestanden. Vooral omdat de opmaak daarin vastligt.

Waarmee kan je een proefschrift cover maken?

Je hebt gekozen wat je wilt maken, hebt alle informatie en weet hoe een drukker het graag aangeleverd ziet. Maar hoe maak je dat?

Eigenlijk kan je een cover maken met elk programma waarmee je:

  • de afmetingen kunt instellen.
  • afloop kunt instellen.
  • kan exporteren naar PDF

De algemene noemer voor zo’n programma’s is Desktop Publishing (DTP) programma. De afkorting stamt blijkbaar uit de tijd dat desktop nog twee woorden was. Vaak werkt het ook op een laptop.

Ken of heb je zo’n programma? Gebruik dan vooral dat! Dat werkt het snelst. Als je nog geen programma kent:

Deze programma’s zijn geschikt om een cover te maken

  • Adobe InDesign (de beste optie) – download hier
  • Scribus (de goedkoopste optie) – download hier
  • Laten doen (de snelste optie)
    • Soms biedt de drukker ook het ontwerp aan tegen een gunstige prijs.
    • Maar waarschijnlijk wil je het zelf maken, anders las je dit niet.

Hoe stel je programma’s in om een cover te maken?

Als je een nieuw bestand aanmaakt krijg je een scherm te zien waar je allerlei dingen mag instellen. De opties verschillen per programma, maar deze algemene instellingen kan je gebruiken bij vrijwel elk programma:

  • Stel de breedte in op 34 cm + rugdikte
  • Stel de hoogte in op 17 cm
  • Stel de bleed in op 5 millimeter
  • Stel de kleuren in op CMYK
  • Stel marges in op 15 millimeter

Als je het bestand hebt aangemaakt kun je hulplijnen toevoegen. Ik voeg altijd hulplijnen toe voor de rug. Voeg een lijn toe 17 cm vanaf links en eentje 17 cm vanaf rechts.

Deze opbouw gebruik ik vaak voor een cover

Als ik een cover maak begin ik vaak met de achtergrond. Eerst een afbeelding, dan een doorzichtige kleur erover, dan de tekst, logo en het ISBN.

Afbeelding

Eerst vul ik de hele pagina met een afbeelding. Let er op dat de afbeelding genoeg resolutie heeft. Als de afbeelding minder dan 300 dots per inch (DPI) heeft wordt de afbeelding onscherp en/of pixelig bij het afdrukken.

Het maakt nu nog niet zoveel uit of de afbeelding precies goed staat, dat kunnen we later aanpassen. Vergrendel (Lock) deze laag als dat mogelijk is.

Afbeelding via https://unsplash.com/photos/5YM26lUicfU

Kleur

Nu vul ik vaak de hele pagina met een gekleurde rechthoek, zodat er straks genoeg contrast is met de tekst op de voorgrond. Ik stel de dekking vaak in tussen de 75% – 90% . Zorg dat je de afbeelding eronder nog wel kan zien. Donkere kleuren werken het best.

Vergrendel (Lock) deze laag als dat mogelijk is.

Tekst, logo & ISBN

Titel

Nu voegen we rechtsboven de titel van het proefschrift toe. Als kleur werkt wit het beste vanwege het contrast. Eventueel kan je koppelwoorden een kleur geven.

Ik lijn de titel altijd rechtsboven op de marges uit.

Kies een goed lettertype. In dit voorbeeld heb ik Futura gebruikt. Als je een wat langere titel hebt kan je ook Rift gebruiken. Dat lettertype is wat smaller, waardoor je meer letters in minder ruimte kwijt kan.

Veel goede gratis fonts vind je op fonts.google.com

Naam

Voeg rechtsonder je naam toe. In kleur. Het mooist is als het een kleur is die past bij de achtergrondkleur. Gebruik hetzelfde lettertype als de titel, anders wordt de cover snel ‘onrustig’.

Lijn je naam ook uit op de marge rechts (en onder).

Rug

Voeg de titel en je naam ook toe op de rug. Gebruik dezelfde kleuren als bij de titel en je naam. Ik lijn de tekst altijd uit op/in het midden. Het mooist is als de tekst begint bij de marge boven en eindigt bij de marge onderaan, maar dat lukt niet altijd.

Logo

Voeg het logo van je universiteit toe op de achterkant. Ik gebruik meestal een witte versie vanwege contrast. Vaak biedt je universiteit ook een witte versie van het logo aan op de huisstijl-pagina.

ISBN

Voeg de ISBN-barcode toe op de achterkant. Ik plaats de barcode altijd op een witte achtergrond. Hoe meer contrast, hoe beter scanbaar namelijk.

Tweaken

Alle onderdelen staan nu op de cover. Het kan zijn dat de afbeelding net een beetje op de verkeerde plek staat. Of dat de dekking van de achtergrondkleur net iets teveel is. Als je tevreden bent kan je de cover exporteren.

Exporteren

Gebruik deze instellingen bij het exporteren:

  • PDF 1.4
  • Met afloop

Weet je al bij wie je gaat drukken? Vraag dan daar welke export-instellingen je het best kan gebruiken. Als een drukker echt niet met je bestand kan werken geven ze dat vaak duidelijk aan. Als je geluk hebt geven ze ook aan wat je er aan kan doen.

Proefdruk

Als je je bestand hebt opgestuurd naar de drukker krijg je vaak eerst nog een proefdruk. Je hebt dus nog een moment om te controleren of alles klopt. Vaak zijn de kleuren net iets anders dan op je scherm. Heeft je cover genoeg contrast? Is de afbeelding niet te pixelig?

Het heeft niet zoveel zin om thuis een proefdruk te maken om te kijken hoe de kleuren uitvallen, want de drukker gaat het proefschrift niet op jouw printer drukken.

Afsluiting

Ik hoop dat je met behulp van dit artikel zelf een cover voor je proefschrift hebt kunnen maken. Vind je iets onduidelijk of heb je nog vragen? Laat het gerust weten in de reacties of mail het naar albert@coverprof.com .